Küçük Paşa – Ebubekir Hazım Tepeyran

1. Küçük Paşa – Ebubekir Hazım Tepeyran
2. de Yayınevi, 192 s.

“Küçük paşa, edebiyatımızda Kara Bibik’ten sonra köye yönelen ikinci eserdir. Orta Anadolu’nun – belki Niğde’nin – yoksul köylerinden birinin yaşa koşulları bir ana ile oğulun başından geçenlerin çevresinde verilmştir.”Cevdet Kudret

“İlk kez bu romanda konağın dışına taşıldığına, Anadolu halkının yaşam biçiminin kaba ama kesin çizgilerle yansıtılmaya çalışıldığına tanık oluyoruz. Ona gelinceye değin yayımlanan romanların  insan kadrosu beyefendi-hanımefendi-hizmetçi üçlüsünden oluşuyordu. İlk kez Küçük Paşa romanı ile

Persler – Askhülos

Persler – Askhülos
Mitos/Boyut yay. 2005, 66 sayfa +      Yunanca aslından çeviren: Güngör Dilmen

Darius’un oğlu Serhas’ın Yunaneli’ne karşı açtığı büyük kara ve deniz seferi, Persler’in yenilgisi. Persler’in tarafından Yunan övgüsü.  Yazar, düşmana saygılıdır, Persler’i küçümsemez. “Hamasi eedebiyatta çokça görülen düşmanı küçümseme Persler’de yoktur.”(Çev. Önsözü).

Eshilos (Yunanca: Αἰσχύλος, Aiskhylos) (d. yak. M.Ö. 525/524  – ö. yak. M.Ö. 456/455) Antik Yunan oyun yazarıdır.

M.Ö 5. yüzyılda tragedyanın asıl şeklini aldığı yazar Eshilos’tur. (M. Ö. 525-424 ) Eleusis’te doğmuştur. Bu tarih, Peisistratos’un parlak egemenliğinin onun ölümüyle son bulmasından üç yıl sonraya geliyor. Onun dönemi büyük politik kişiliklerin dönemi olmuştur. Isthenes, Miltiades, Themistokles, Kimon, Ephialtes,

Handan – Halide Edip Adıvar

Handan – Halide Edip Adıvar
Can yay. 2008, 217 sayfa

“Ne yaptın, Handan? Ne büyük bir mabedi yıktın Handan’”(s.81)

Romanın konusu yukarıdaki cümleyle,  Nazım’ın cümlesiyle özetlenebilir. 

Handan, Nazım tarafından Avrupalı tarzda yetiştirilmeye çalışılan örnek bir Türk kadını. Nazım, büyük davalar peşinde; sosyalist. Bir kavganın yüceliğinde sever handa’ı, Nazım. Ancak Handan, kavgayla paylaşmaktansa aşkı, Hüsnü Paşa’nın yaşlı-sevecen-olgun-zengin-güvenli kollarını tercih eder. Nazım’ı intihara sürükler.  Handan pişman olur belki ama, artık çok geçtir. Aşk, bir anka kuşudur artık. Hüsnü paşa, Parisli yosmaların kollarındadır. Handan, buhran geçirir, hatırlamaz geçmişini, en yakın arkadaşı Neriman’ın eşine aşık

İşkenceci- Alev Alatlı

İşkenceci- Alev Alatlı
Alfa, 2002, 4. baskı, 108 sayfa

Alev Alatlı, “Bu kitabın adı, yanlış,” diyor, “kitabın amacını aşan bir isim ‘İşkenceci.’ Belki de, ‘Oğul’ gibi, hatta ‘Ağa oğlu’ gibi bir isim daha iyi olurdu. Güneydoğu’da 1960 askeri darbesinden sonra çıkarılan 4753 sayılı sözde Toprak Reformu kanunun perişan ettiği Demokrat Partili bir toprak ağasının tek oğlu olarak doğan bebeciği, işkenceciye dönüştüren süreci anlatır çünkü. Belki de yeni baskılarda adını değişti…

“Türkiye´de işkence gören ile işkenceci arasındaki fark, Birinci Şube´de tutukluyu polis memurundan ayıran, kötü kontrplak kadar incedir. Mazlumla zalim her zaman yer değiştirebilirler. Çünkü bu ülkenin insanı “mezalim”e tepki göstermeyecek kadar zalim olabilir.” – Alev Alatlı- (Arka Kapak)

Çok Bilen Çok Yanılır – Recaizade Mahmut Ekrem

Çok Bilen Çok Yanılır – Recaizade Mahmut Ekrem
Bordo Siyah yay. İst.2005, 115 sayfa

Yazar bu oyunun konusunu, yapısı ve anlatımı Binbir gece Masalları’na benzeyen  Binbir Gündüz Hikayeleri’nin çevirisinde bulunan “Musullu Fazlullah Hikayesi“nden almıştır.

Eserin konusunu, Kadı Azmi Efendi’nin, kaymakamı çekememesi ve kaymakamın kızını işsiz güçsüz bir seyyahla(İhsan, aslında Vali’nin oğludur) evlenmesi için yaptığı düzenbazlık ve kendi kazdığı kuyuya kendisinin düşmesi üzerine kuruludur. Kaymakam’ın kızı, Azmi Efendi’ye kendi yüzünü gösterir, ancak onun sümüklü-sidikli bir kızla evlendirir, üstelik karısından da boşanmasına neden olur.  Azmi Efendi, “kötülük eden kötülük bulur” sözünün örneğidir.  “ettiğimi buldum, gaafil avlandım! Çok bilirken çok yanıldım. Kazdığım kuyuya kendim düştüm.”(Azmi Efendi, s.114)

Ayyar Hamza – Ali Bey

Ayyar Hamza – Ali bey
Remzi Kitabevi, İst.1968, 121 sayfa

Ayyar Hamza, Moliere’in  Scapin’in Dolapları adlı eserinden Ali Bey tarafından uyarlanmıştır.  Moliere de bu eserini,  Latin komedi şairlerinden Terence’in Phormion eseridnen uyarlamıştır.

Konusu: İki delikanlı gayet sıkışık bir durumda para ihtiyacı içinde bulunurlar; bunlardan birinin uşağı, delikanlıların para koparılması zor babalarından , bu parayı almayı başarır. Ayyar Hamza’nın  oynadığı oyunlar, çevirdiği dolaplar komik unsurları oluşturur.  Eserin dili dönemine göre  sadedir. Yazar, noktalama işaretlerini kullanmış, eserinin sonunda noktalama işaretlerinin nerede, niçin kullanıldığını açıklamıştır.

Reading Zindanı Baladı – Oscar Wilde

kitap kapağı temsilidir

 Reading Zindanı Baladı – Oscar Wilde
Türkçesi: Özdemir Asaf
Altıkırkbeş yay.1996 95s.

10 Temmuz 1896 tarihli Reading Mercury gazetesinden: “Krallık muhafız süvari bölüğü askerlerinden  otuz yaşında Charles Thomas Wooldridge, Reading Zindanı‘nın özel bölümünde asılmıştır.”

Suçu, karısı Laura Ellen  Wooldridge’i öldürmek. … 23 yaşındaki kadın, Eton posta memurluğunda çalışmaktaydı. Erkek, kadının boğazını kesmiştir.  Fiilde öldürme kastı görülmüştür. Şahitler ise, kadının erkeğin kıskançlığını kamçıladığını ve serbest yaşayışı ile ona eziyet çektirmekte olduğunu söylemişlerdir.(Olayın öyküsü.s.19) Oscar Wilde, C.T.W’yi, Readind Zindanı’nda görmüştür.  Marki tarafından eşcinsellikle suçlanan Wilde da buradadır. Wilde’ın arkadaşı, Dougles, Marki’nin oğludur.

III
Sert taşla döşelidir İdamlık Avluları,
Yüksek duvarlarından süzülür  sızıntılar,
O, havaya böyle bir yerde çıkarılırdı,
Yoğun bir gök altına,
Dört yanını çevirmiş dolaşan Gardiyanlar
Kendi ölmesin diye adamı kollarlardı.

Gölgesizler – Hasan Ali Toptaş

 Gölgesizler – Hasan Ali Toptaş
İletişim Yay. İst. 2009  232 sayfa

“Ola ki başka bir yerde yaşıyorduk o an, başka bir zamanda yaşıyor ve oradan burayı düşlüyorduk, düşlediğimizin farkına bile varmadan.”

“Tanrıya ve devlete en uzak köy”de başlayan kayboluşlar.  Kaybolan Cıngıl Nuri, unutulduktan sonra döner köye. Güvercin,(bir kuş diye düşünürken, Reşit’in güzel kızı olduğunu öğreniriz) kaybolur, tüm aramalara rağmen bulunamaz, Muhtar huzursuzdur, Cennet’in oğlundan şüphelenilir, Cennet’in oğlu deliler aarsına karışır, bir gün Cennet’in oğlu tarafından bulunup köye getirilir Güvercin. Cennet’in oğlu suçlamaları kabul etmez; Güvercin hamiledir, ser verip sır vermez. Reşit, Güvercin’i dama kapatır, kapısında kapı olur bekler. Cennet’in oğlu, günlerini geçirdiği yılanlarca boğulup ölür. Güvercin, doğurur ama…  Mekan, zaman unsurlarının karıştığı, birbirinin

Bir Gün Tek Başına – Vedat Türkali

 Bir Gün Tek Başına – Vedat Türkali
Cem yay. İst. 1988 9. baskı,  608 sayfa

“Peki kiminle bağıracağım ben? İşçilerin arasına da giremedim. Tek  başınayım şu yolun kıyısında”(s.437)

“Yaşadım mı diyorsun o günleri budala?.. Hıyarağası!.. Kaçtın… Hem de kimle?.. Allah kahretsin. Nasıl kaçtım o günlerin kavgasından? Müdüriyette bir tokatla hem de…”(s.536)

Kenan’ın trajedisi.  Yaşamda sıkışıp kalmış, yaşama nedenini kaybetmiş, ailesinden, her şeyden kopuk bir adam. Yitirdiklerine, yeni bir başlangıca açılan bir kapı; Günsel.  Devrimci bir kız, Günsel.  Ne olursa olsun kızını babasız bırakmamaya kararlı, dişiliğini sonuna kadar kullanmaktan çekinmeyen bir kadın; Nermin, Kenan’ın eşi. Rasim; düzenbaz, çıkarcı, sözde vatansever, katışıksız kapitalist, siyasilerle ilişki içinde, Kenan’ın aile dostu, koruyucusu?… Sermet, Baba, Zeynep, Handan, Turgut….
Hamile kalan Günsel, eylemlere en ön safta katılmaktan kaçınmaz.

Yeni Hayat – Dante

Yeni Hayat – Dante Alighieri
Çeviren: Işıl Saatçıoğlu
YKY, İst. 2009 3. baskı 71 sayfa

 Dante, Beatrice ile iki kez karşılaşır. 9 yaşında, ve 18 yaşında…  Dante’nin, Beatrice’e karşı duygularını anlattığı küçük kitap. Şair, bazı şiirlerine göndermeler yaparak, Beatrice’in özelliklerini sıralar, onu över, ölümü kareşısında duyduğu üzüntüyü dile getirir. Kitapta yer alan şiirlerden sonra şair, şiirleri açıklar, ne demek istediğini belirtir. Beatrice’in ölümünden sonraki bölümlerde önce açıklma sonra şiir yer alır. 42 bölümden oluşur, kitap.  Yeni Hayat,  yazarın ilk kitabıdır. Şiir-düzyazı bölümlerden oluşmuştur. İtalyan Edebiyatının kurucusu sayılan Dante’nin önemli bir yapıtı olan Yeni Hayat, Orhan Pamuk’un yeni Hayat romanı ile isim akrabası, ayrıca metinlerarasılık yoluyla sembolik bir bağ da kurulmuş.