Toprak Ana – Cengiz Aytmatov

 Toprak Ana – Cengiz Aytmatov
ötüken yay.2007
Çev. Refik Özdek
143 sayfa

“İnsanlar savaşmadan yaşayamazlar mı?” (s.80)

ROMANIN KAHRAMANLARI:
TOLUNAY: Kitabın ana kahramanıdır. Gençliğinde çok güzel ve çalışkan bir kadın. Kocasını
ve üç oğlunu savaşta kaybeder, gelini doğum sırasında ölür. Toprak gibi güçlü, karşılıksız veren.
SAVANKUL: Kara bıyıklı esmer bir yiğit. Azimli ve çalışkan.Tolunay’ın kocası.
KASIM: Babasın benziyor. Karısını seven iyi bir evlat.Aliman’ın kocası.
MUSLUBEG: Aabeyi gibi o da babasına benziyor.
CAYNAK: Daha çok annesine benzior.Kara gözleri var.
ALİMAN: Genç,esmer bir dağ kızı.Kasım’ın karısı. Genç yaşta dıl kalır, acılara katlanır,
bir çobanla birlikte olur, hamile kalır, doğum sırasında ölür. Gururlu, çalışkan.
Ayşe: Torganay’ın komşusu, hastalılı, dul bir kadın.
Bektaş: Ayşe’nin oğlu.
Canbolat:Aliman’ın oğlu

Olay Örgüsü:
Tolunay genç bir köylü kızıdır ve Savankul’a aşık olur ve evlenirler.
Sürebilecekleri kendilerine ait bir tarlalarının olmasını isterler.
Evliliğin ardından Tolunay üç erkek çocuk doğurur. Bu çocuklar zamanla büyürler
ve bu sırada Savankul köye ilk traktörü getirir. Artık toprak daha kolay işlenmektedir.
Çocuklar büyüdüklerinde en büyükleri olan Kasım, babası gibi biçerdövercilik yapmaya başlar.
Muslubeg çiftliğin komsomolunda sekreter olarak çalışır. En küçükleri olan Caynak
şehirde okuyor,öğretmen olmaya çalışmaktadır.
Kasım, Aliman isminde güzel bir kızla evlenir. Tolunay bu halinden çok mutluydur.
Günler bu şekilde gecerken bir gün savaşın patlak verdiği haberi öğrenilir. Tüm köylerden
orduya insanlar çağırılır ve Kasım da askere çağırılır. Onun ardından Savankul ve Muslubeg de
askere giderler. Evde sadece Tolunay, Aliman ve Caynak kalmıştır. Artık tüm köylüler
cephedeki askerler için çalışıyorlardır.
Savaş sürerken Caynak da evdekilerden habersiz askere gider. Savaşın sebep olduğu
açlık ve sefalete köylüler zor dayanmaktadır. Bir gün, Savankul ve Kasım’ın cephede şehit
oldukları haberi gelir. İki kadın da bu haberle yıklırlar. Bir süre sonra Caynak’ın da
savaşta kaybolduğu haberi gelir.Yeni hayatlarında artık birer dul kadındırlar. Tolunay
gelini için üzülmektedir. Kocasını kaybeden Aliman kendisini çok yanlız hisseder.
Bu arada köylerine bir çoban gelmiştirve Aliman’la bu çoban arasında bir ilişki yaşanır.
Aliman hamile kalır. Her şeye rağmen Tolunay gelinine sahip çıkar. Aliman’ın karnını şişmesini
görmemezlikten gelir. Aliman bu halinden çok utanmaktadır. Bir gece Aliman’ın yatağından
kalktığını gören Tolganay Aliman’nın doğum yaptığını görür. Doğumda zorlanan Aliman’ı kasabaya 
götürmeye çalışırken çocuk doğar ama Aliman ölür.

Düşünceler: Savaşın, insanlar üzerindeki etkisi. Savaş’ı kazanan yok.  Savaş karşıtı bir roman.  Şiirsel bir dil, anlatım. Tolganay, Toprak ile konuşur. Toprak Ana ile Tolganay özdeştir. İkisi de acılarını içine gömer. Toprak karşılıksız verir. Tolganay da eşini, oğullarını ve gelinini toprak gibi verir, toprağa. Toprak Ana, tolganay’ın iç sesi mdir. Kendi kendine konuşması. İki kişi midir, bir başına. Aytmatov, büyük şair. Aliman’ın kaybolan baharı, kadınlığı ile aldanışı, acılarına bir son vermek için midir? Unutmak.  Kasım’ın olamayan oğlu Canpolat ile iki başına yürüyen Tolganay…..

Yazar hakkında bilgi http://savaska.wordpress.com/2008/11/02/beyaz-gemi-cengiz-aytmatov/#more-122