SAVAŞ

Boş zamanlarınızda kitap okumayın

Keşanlı Ali Destanı – Haldun Taner

Posted by savaska Şubat 6, 2009

kesanli-ali-destani Keşanlı Ali Destanı – Haldun Taner

Bilgi yay. Ekim 2008 13. baskı

Tiyatro,160 sayfa +fotoğraflar

 

Keşanlı Ali Destanı ilk olarak 31 mart 1964’te  Gülriz Suriri, Engin Cezzar topluluğu tarafından sahnelenmiştir.

 

 Ali’nin hapisten çıkacağı haberi sevinçle karşılanır, Sineklidağ’da. Af çıkmıştır. Zilha’nın amcası öldürülmüş ve suç Ali’nin üzerinde kalmıştır. Zilha’nın amcası mahallenin belalılarından biridir. Ali, suçsuzluğunu ispat edemez. Mahallenin en sevilmeyen adamını öldürdü diye herkes tarafından sevilir ve mahallede ünlenir. Hapishaneden çıkınca muhteşem bir karşılama töreni hazırlanır. Ali mahallesine gelir gelmez, mahallenin muhtarlığına adaylığını koyar. Ali, çeşitli hilelerle seçimleri kazanır ve muhtar olur. Mahallede kısa sürede çok şey değiştirir. Haraç olayını kaldırır ve mahalleyi bir düzene koyar- haracı tek elde toplar. Zilha, amcasını öldürdü diye Ali’ye yüz vermez. Ali kıskançlığından çatlamaktadır. Bu arada, Ali’yi sevmeyen kişiler yavaş yavaş ortaya çıkmakta ve arkasından sessizce kuyusunu kazmaktadırlar. Bülent Bey adıyla anılan zengin birisi mahalleye gelir. Mahallede bir işi vardır. Mahallede gezerken Zilha’yı görür. Zilha’yı görünce çok şaşırır. Çünkü eski eşi Nevvare’ye çok benzemektedir. Nevvare, kızını ve Bülent Bey’i terketip, başkasına kaçmıştır. Kızı da Zilha’ya inanılmaz bir yakınlık duymuştur. O yüzden, Bülent Bey Zilha’yı evinde çalışması için ikna eder. Zilha’yı evine götürür. Ali bunu duyunca çok sinirlenir ve Zilha’yı Bülent Bey’in evinden almaya gider. Bu arada Bülent Bey’in eski eşi Nevvare, evini çok özlemiş ve evine dönmüştür. Ali, kapıyı çaldığında , kapıya Nevvare çıkmıştır ve Zilha diye yanlışlıkla Nevvare’yi kaçırır. Sonunda onun Zilha olmadığını anlar, fakat iş işten geçmiştir. Bu arada, Zilha’nın amcasının gerçek katili ortaya çıkmıştır. İsmi de Cafer’dir. Cafer’den Ali’yi öldürmesini isterler. Çünkü Ali  gerçekten çok şeyler başardığı için bunu çekemezler. Durumu geç de olsa anlayan Zilha , Ali’nin yanına döner ve barışırlar. Beraber mutlu bir hayat süreceklerini zannederler, fakat Cafer Ali’yi öldürmekte kararlıdır. Cafer evin önüne gelir ve Ali’den evden çıkmasını ister. Ali tam evden çıkarken Cafer ateş eder ve Ali vurulur. O acıyla Ali silahı tuttuğu gibi Cafer’i öldürür. Bu sefer Ali gerçekten katil olur. Böylece Ali tekrar hapishaneye döner, ama Keşanlı Ali Destanı ömür boyu sürecektir.

 

Haldun Taner, Türkiyede tiyatroyu  bilim dalı olrak okutan ilk kişi.

Haldun Taner, Türkiyede kabare tiyatrosunun temelini attı.

Zeki Alasya, Metin Akpınar ve Ahmet Gülhan’la birlikte Türkiye’nin ilk kabare tiyatrosu olan Devekuşu Kabare Tiyatrosu’nu kurdu.

Türkiye’de epik tiyatroyu ilk uygulayan kişidir.

 

HALDUN TANER

Haldun Taner (16 Mart 1915, İstanbul – 7 Mayıs 1986 İstanbul), öykü, tiyatro ve kabare yazarı, öğretim üyesi ve gazeteci.

Türkiye‘de epik tiyatro türü ve kabare tiyatrosunun öncüsüdür. Haldun Taner’in eserlerinde gözlemin, mizahın ve yerginin önemli yeri vardır. Büyük şehrin düzensiz ve çelişkilerle dolu yapısını, görgüsüzlük ve bilgisizliğini yansıtan öyküleriyle tanınmıştır.

Eğitim gördüğü yıllarda ağır bir tüberküloza yakalanmıştır. Skeç, öykü, oyun, kabare, senaryo, hiciv, fıkra, köşeyazısı türlerinde yazdı. Devekuşu Kabare‘yi, Bizim Tiyatro‘yu, Tef Kabare Tiyatrosu‘nu kurdu. Küçük Dergi’yi çıkardı. Öykülerini ve yazılarını Yedigün, Ülkü, Yücel, Varlık, Küçük Dergi, Yeni İnsan dergilerinde, Yeni Sabah, Milliyet, Tercüman gazetelerinde yayınladı. Tercüman ve Milliyet gazetelerinde uzun yıllar, “Akbabaya Şiirler” başlığıyla fıkralar yazdı.

Keşanlı Ali Destanı adlı epik oyunu ile dünya çapında tanındı, oyun Atıf Yılmaz tarafından sinemaya aktarıldı (1964). Yeni İstanbul, Atlantis, Varlık, Sait Faik, Türk Film Dostları Derneği, TDK, Bordighera Avrupa Mizah Festivali, Sedat Simavi ödülleri kazandı. Bilgi Yayınevi, bütün eserlerini dizi halinde basmıştır.

Epik tiyatro ve kabarenin Türkiye’deki öncüsüydü. Bu alanda verdiği yapıtlar çağdaş Türk tiyatrosunun klasikleri olmuştur. Eşsiz bir arı Türkçe kullanan Haldun Taner, Cumhuriyet dönemi Türk edebiyatının ve tiyatrosunun önde gelen yazarlarından biridir. Türk ve dünya kültürünü özümsemiş gerçek bir aydındı. Büyük bir mizahçıydı. Yapıtları dış dünyada da ilgi görmüş, birçok dile çevrilmiştir.

İstanbul Şehir Tiyatroları tarafından adı bir sahneye verilmiştir.

Eserleri:

Öykü:

  • Yaşasın Demokrasi (1949)
  • Tuş (1951)
  • Şişhane’ye Yağmur Yağıyor (1953)
  • Ayışığında Çalışkur (1954)
  • Onikiye Bir Var (1954)
  • Konçinalar (1967)
  • Sancho’nun Sabah Yürüyüşü (1969)
  • Kızıl Saçlı Amazon (1970)
  • Yalıda Sabah (1983)
  • Geçmiş Zaman olur ki
  • Şeytan Tüyü
  • Tiyatro:

  • Günün Adamı (1957)
  • Dışardakiler (1957)
  • Ve Değirmen Dönerdi (1958)
  • Fazilet Eczanesi (1960)
  • Lütfen Dokunmayın (1961)
  • Huzur Çıkmazı (1962)
  • Keşanlı Ali Destanı (1964)
  • Gözlerimi Kaparım, Vazifemi Yaparım (1964)
  • Zilli Zarife (1966)
  • Vatan Kurtaran Şaban (1967)
  • Bu Şehr-i İstanbul Ki (1968)
  • Sersem Kocanın Kurnaz Karısı (1971)
  • Astronot Niyazi (1970)
  • Ha Bu Diyar (1971)
  • Dün Bugün (1971)
  • Aşk-u Sevda (1973)
  • Dev Aynası (1973)
  • Yâr Bana Bir Eğlence (1974)
  • Ayışığında Şamata (1977)
  • Hayırdır İnşallah (1980)
  • Marko Paşa (1985)
  • Fıkra- Gezi- Söyleşi:

  • Devekuşuna Mektuplar (1960)
  • Hak dostum Diye başlayalım Söze (1978)
  • Düşsem Yollara Yollara (1979)
  • Ölürse Ten Ölür Canlar Ölesi Değil (1979)
  • Yaz Boz Tahtası (1982)
  • Çok Güzelsin Gitme Dur (1983)
  • Berlin Mektupları (1984)
  • Koyma Akıl Oyma Akıl (1985)
  • Önce İnsan Olmak (1976)
  • Anı:   Sırıtık Bir Küskün

    Ödülleri:

  • 1953 – New York Herald Tribune Uluslararası Hikaye Yarışması Türkiye Birinciliği (Şişhane’ye Yağmur Yağıyordu)
  • 1955 – Sait Faik Hikaye Armağanı (Onikiye Bir Var)
  • 1956 – Varlık Dergisi En Beğenilen Öykü Yazarı ödülü
  • 1972 – Türk Dil Kurumu Tiyatro Ödülü (Sersem Kocanın Kurnaz Karısı)
  • 1983 – abdullah karatepe Vakfı Edebiyat Ödülü
  • kaynak: http://tr.wikipedia.org/wiki/Haldun_Taner

    Reklamlar

    Bir Cevap Yazın

    Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

    WordPress.com Logosu

    WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

    Twitter resmi

    Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

    Facebook fotoğrafı

    Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

    Google+ fotoğrafı

    Google+ hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

    Connecting to %s

     
    %d blogcu bunu beğendi: